Η Λιβανέζα αρχιτέκτονας Lina Ghotmeh.
(πηγή: Lina Ghotmeh Architecture)

«Αρχαιολογία του Μέλλοντος»

Δεν είναι λίγες οι φορές που οι αρχιτέκτονες και ειδικά οι διάσημοι, με ό,τι και να σημαίνει η λέξη, αναπτύσσουν θεωρίες, κάπως ασαφείς, για να πλαισιώσουν το έργο τους, δημιουργώντας την εντύπωση ότι πρόκειται για εκ των υστέρων εκλογικεύσεις.

Είναι μια πρακτική αρκετών δημιουργών, δεν περιορίζεται στους αρχιτέκτονες το φαινόμενο απλώς, επειδή τα δικά τους έργα δεν είναι εφήμερα, ζούμε, κυριολεκτικά, μαζί τους, κάποιες φορές μάλιστα  εισβάλλουν στην καθημερινότητά μας, είναι μάλλον λογικό τα «αρχιτεκτονικά μανιφέστα» που τα συνοδεύουν να δημιουργούν τα εντονότερα συναισθήματα.

Κάπως έτσι νιώσαμε διαβάζοντας τον τίτλο των σημερινών Αρχιτεκτονικών Νέων.

Όμως, ο Γιώργος Ατσαλάκης τεκμηριώνει πολύ πειστικά την αντίληψη της Λιβανέζας αρχιτεκτόνισσας Lina Ghotmeh για μια «Αρχαιολογία του Μέλλοντος», για να μας την εξηγήσει σηκώνει, στην κυριολεξία, το δάχτυλο και μας δείχνει πολύ απτά παραδείγματα και λεπτομέρειες από τη δουλειά της.

Είναι πραγματικό το ερώτημα τι θα αφήσουμε πίσω μας, ποια είναι τα υλικά κατάλοιπα που θα ανακαλύψει «ο αρχαιολόγος του μέλλοντος». Πάνω σε αυτή την ιδέα εξάλλου έχει ριζώσει το οικολογικό κίνημα, με αυτή την ιδέα καλά βιδωμένη στο κεφάλι «οι αρχαίοι ημών» σχεδίαζαν και έχτιζαν τις πόλεις και τους ναούς τους.

Η απάντηση που δίνει η Ghotmeh είναι βαθιά ανθρωπιστική. Δεν μας έπεισε απλώς. Μας μάγεψε. Διαβάστε το οπωσδήποτε. «Τα σημάδια των καιρών και η αρχαιολογία του μέλλοντος».

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή

Ο Τραμπ  ανακοίνωσε ότι η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου θα παραταθεί για τρεις εβδομάδες. Είχαν προηγηθεί διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών στο Λευκό Οίκο. Η Χεζμπολάχ με την οποία μάχεται το Ισραήλ στον Λίβανο και η οποία δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις επειδή αρνείται να συνομιλήσει με το Ισραήλ, δεν έχει κάνει κάποιο σχόλιο.  Λίγο μετά την ανακοίνωση Τραμπ ο πρεσβευτής του Ισραήλ στον ΟΗΕ δήλωσε ότι η εκεχειρία «δεν εφαρμόζεταιστο 100%», κατηγορώντας την οργάνωση για εκτοξεύσεις ρουκετών κατά του Ισραήλ.

Ο Τραμπ επανέλαβε ότι η Αμερική θα διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν μέχρι να καταλήξει σε συμφωνία, προσθέτοντας ότι δεν «βιάζεται». Δήλωσε ακόμα ότι έδωσε εντολή στο αμερικανικό ναυτικό να «ανοίγει πυρ» εναντίον σκαφών που τοποθετούν νάρκες στα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον τρία πλοία στο θαλάσσιο πέρασμα και ανακοίνωσε την κράτηση άλλων δύο από την Τρίτη, όταν ο Τραμπ παρέτεινε την εκεχειρία.
Στο Ορμούζ η ναυσιπλοΐα έχει στην πραγματικότητα παγώσει, διαβάζουμε στη ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ.
Οι ΗΠΑ συνεχίζουν, βέβαια, να ασκούν πίεση στην ΕΕ για να συμμετάσχει σε επιχειρήσεις στο Ορμούζ.
Το Reuters μετέδωσε σήμερα ότι εξετάζουν την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ και την αναθεώρηση της θέσης των ΗΠΑ σχετικά με την αξίωση της Βρετανίας επί των νησιών Φώκλαντ.

Χτυπούν προειδοποιητικά καμπανάκια

Από το πάνελ του Delphi Economic Forum, τέσσερις πρώην υπουργοί που διαχειρίστηκαν την ελληνική οικονομία σε κρίσιμες περιόδους -οι κκ. Νίκος Χριστοδουλάκης, Γιώργος Αλογοσκούφης, Γιώργος Χουλιαράκης και Γιώργος Ζανιάς – εξέπεμψαν ένα ηχηρό «καμπανάκι» για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της χώρας.

Παρά τη θετική εικόνα που εκπέμπεται διεθνώς (π.χ. από την Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα), οι συμμετέχοντες τόνισαν μια αντίφαση: ενώ η οικονομία έχει επιστρέψει στην κανονικότητα και παρουσιάζει ανθεκτικότητα, τα «σκληρά δεδομένα» δείχνουν επιβράδυνση.

Είναι πολύ χαρακτηριστικά όσα είπε ο κ.Νίκος Χριστοδουλάκης: επεσήμανε ότι είμαστε ουσιαστικά στο ίδιο σημείο με το 2018. Τότε, το ΔΝΤ προειδοποιούσε ότι η μεσοχρόνια ανάπτυξη θα πιεστεί από το δημογραφικό και τη χαμηλή παραγωγικότητα – παράγοντες που παραμένουν ενεργοί και σήμερα.

Οι τέσσερις συμφώνησαν στο ότι η δημογραφική συρρίκνωση αποτελεί το μεγαλύτερο ρίσκο για τη βιωσιμότητα του ελληνικού μοντέλου. Η μείωση του εργατικού δυναμικού δρα ως τροχοπέδη στην ανάπτυξη, επηρεάζοντας το ΑΕΠ και το ασφαλιστικό σύστημα σε βάθος χρόνου.

Φυσικά, οι πρώην υπουργοί δεν παρέλειψαν να υπογραμμίσουν  ότι η ανάπτυξη που βασίζεται στην κατανάλωση ή σε κλάδους χαμηλής προστιθέμενης αξίας έχει ημερομηνία λήξης και ότι η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας παραμένει χαμηλή σε σύγκριση με την Ευρωζώνη ενω κατέληξαν στο ότι απαιτείται μετατόπιση των επενδύσεων σε τομείς καινοτομίας και εξωστρέφειας για να διατηρηθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Αν και χαρακτήρισαν την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας ορόσημο, συμπλήρωσαν ότι δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο αν το τρέχον μοντέλο μπορεί να αντέξει τις διεθνείς αναταράξεις και το αυξημένο κόστος ζωής που πιέζει τη βάση της οικονομίας.
Συμπέρασμα:
Η Ελλάδα δεν πρέπει να εφησυχάζει στην «υποκειμενική διαβεβαίωση» ότι τα πάμε καλά. Η χώρα χρειάζεται μια διαφορετική προσέγγιση που θα αντιμετωπίσει τις δομικές αδυναμίες (παραγωγικότητα, δημογραφικό, επενδύσεις σε τεχνολογία), καθώς ο κύκλος της εύκολης ανάκαμψης μετά την κρίση φαίνεται να κλείνει.

Θετική αξιολόγηση της ΑΑΔΕ από το ΔΝΤ
Σύμφωνα με μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αναδεικνύεται σε διεθνές πρότυπο εκσυγχρονισμού και ψηφιακού μετασχηματισμού, έχοντας επιτύχει σημαντική πρόοδο στη φορολογική διοίκηση της Ελλάδας. Η έκθεση υπογραμμίζει την επιτυχημένη μετάβαση σε ψηφιακές πλατφόρμες και την υιοθέτηση καινοτόμων εργαλείων που ενισχύουν τη φορολογική συμμόρφωση, μειώνουν τη γραφειοκρατία και βελτιώνουν την είσπραξη των εσόδων, καθιστώντας τον οργανισμό πιο αποτελεσματικό και διαφανή. Το ΔΝΤ εξαίρει τη στρατηγική ηγεσία και τη συνεχή επένδυση σε τεχνολογικές υποδομές, σημειώνοντας ότι η ελληνική εμπειρία μπορεί να χρησιμεύσει ως οδηγός για άλλες χώρες που επιδιώκουν να αναμορφώσουν τα δικά τους φορολογικά συστήματα μέσω της ψηφιοποίησης. ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ.

Διεθνής Οικονομία: Η βεβαιότητα της αβεβαιότητας

Τα χρόνια της κρίσης η Εαρινή Σύνοδος του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας καλύπτονταν εκτενώς από τα ελληνικά Μίντια, για ευνόητους λόγους και μοιραία απασχολούσε και το FACT. Σήμερα η ειδησεογραφία περιστρέφεται αποκλειστικά περί τον ΥΠΟΙΚ και διαφεύγουν τα μεγάλα.
Η οικονομολόγος Μαρία Κουτουζή μας γράφει, εν συντομία, τα βασικά που πρέπει να ξέρουμε για όσα ακούστηκαν εκεί:

«Η βεβαιότητα της αβεβαιότητας
Με αυτόν τον τίτλο θα μπορούσαμε να αποτυπώσουμε τον απόηχο των εαρινών συνόδων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας που πραγματοποιήθηκαν από τις 13 έως τις 18 Απριλίου 2026 και είχαν ρεκόρ συμμετοχής. Παρότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν κληθεί να αντιμετωπίσουν διαδοχικές κρίσεις τα τελευταία χρόνια, φαίνεται ότι ο προβληματισμός ήταν πιο έντονος αυτή τη φορά. Αναγνωρίστηκε ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις αποτελούν τη νέα κανονικότητα και καθώς η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται για άλλη μια φορά, η αβεβαιότητα για την προοπτική της και τη χάραξη πολιτικής έχει καταστεί βέβαιη». Η συνέχεια του άρθρου εδώ.

Στην Αθήνα ο Εμανουέλ Μακρόν

Θα παραμείνει στη χώρα μας μέχρι και αύριο, Σάββατο. Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται η υπογραφή για την ανανέωση της ελληνογαλλικής συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας στην ασφάλεια και την άμυνα, πενταετούς διάρκειας, (με πρόβλεψη αυτόματης επέκτασης επ’ αόριστον) και παράλληλα ανοίγει ο δρόμος για περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας.


H Λάουρα Κοβέσι στους Δελφούς
Ομολογούμε ότι μας προκαλεί αμηχανία η παρουσία δικαστικού λειτουργού σε πάνελ συνεδρίου και μάλιστα να σχολιάζει ανοιχτές υποθέσεις αρμοδιότητάς του. Αναφερόμαστε στο διάλογο που είχε η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι με τον Παύλο Τσίμα, χθες στο Delphi Economic Forum.  Όμως και δυστυχώς, το κλίμα που έχουν δημιουργήσει οι επιθέσεις που δέχεται από υπουργούς (Α.Γεωργιάδης) και βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και έχουν καταγγελθεί από την Ένωση Εισαγγελέων και από τον ΔΣΑ είναι τέτοιο που δεν αφήνει περιθώρια να εκφραστεί ένας τέτοιος προβληματισμός.
Στο ίδιο κλίμα και τα ρεπορτάζ του Τύπου: άλλα υπερθεματίζουν σε όσα είπε και άλλα της επιτίθενται.
Συνδέουμε το ρεπορτάζ της Ηλιάνας Μάγρα, στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ γιατί το αξιολογήσαμε ως το μετριοπαθέστερο όλων.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και θα συνεχίσουμε να το παρακολουθούμε.

Αθώος ο Νίκος Ρωμανός
Την ενοχή δύο κατηγορουμένων (Μαριάννα Μανουρά και Δήμητρα Ζ) αποφάσισε το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων στη δίκη για την έκρηξη σε διαμέρισμα στους Αμπελόκηπους την 31η Οκτωβρίου 2024. Αθώοι κηρύχθηκαν οι Νίκος Ρωμανός και ακόμη δύο (οι Δημήτρης Π. και Αργύρης Κ.).
Ο κ.Ρωμανός είχε μείνει προφυλακισμένος επί 17 μήνες χωρίς να υπάρχουν στοιχεία εναντίον του όπως επέμεναν οι συνήγοροί του και όπως επεσήμανε εμφατικά και η εισαγγελέας κατά την ακροαματική διαδικασία.

Ματιά στον Κόσμο

Ουκρανία. Η ΕΕ έδωσε χθες προκαταρκτική έγκριση για το δάνειο ύψους 106 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ουκρανία, αφού η Ουγγαρία απέσυρε το βέτο της. Η απόφαση ελήφθη μετά την πρόσφατη εκλογική ήττα του απερχόμενου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν και την αποκατάσταση της ροής καυσίμων προς τη χώρα μέσω του αγωγού Druzhba, ο οποίος διέρχεται από την Ουκρανία και είχε υποστεί ζημιές στον πόλεμο.

O Πούτιν στη G20; Σύμφωνα με την Washington Post, οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να προσκαλέσουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν στη σύνοδο της G20 τον Δεκέμβριο στη Φλόριντα. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θεωρεί τη Ρωσία ευπρόσδεκτη, ενώ ο Τραμπ σημείωσε ότι η παρουσία Πούτιν θα ήταν «πολύ χρήσιμη». Ο Ρώσος πρόεδρος δεν συμμετέχει στις συνόδους της G20 από το 2019, λόγω και του εντάλματος σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, μέλος του οποίου δεν είναι οι ΗΠΑ.

ΗΠΑ. Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η πλειοψηφία των Αμερικανών  θεωρεί υπεύθυνο τον Τραμπ για την εκτίναξη των τιμών της βενζίνης, γεγονός που δυσκολεύει τα πράγματα γι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο.


Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα χαλαρώσει άμεσα τους περιορισμούς σε ορισμένα προϊόντα μαριχουάνας και θα κινηθεί γρήγορα για τον επανακαθορισμό της ουσίας ως λιγότερο επικίνδυνης. Η κίνηση αυτή δεν νομιμοποιεί τη μαριχουάνα σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά είναι πιθανό να αναδιαμορφώσει μια βιομηχανία των 47 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία αντιμετωπίζει συνεχή εμπόδια σε ομοσπονδιακό επίπεδο, παρόλο που όλες οι πολιτείες των ΗΠΑ εκτός από δύο την έχουν νομιμοποιήσει σε κάποια μορφή για ιατρική χρήση και σχεδόν οι μισές την έχουν νομιμοποιήσει και για ψυχαγωγική χρήση.

Τουρκία. Ψηφίστηκε νόμος που μπλοκάρει τη χρήση των ΜΚΔ στους νέους κάτω των 15 ετών, μετά από το πολύνεκρο μακελειό σε σχολείο. Ο Ερντογάν δήλωσε ότι οι εφαρμογές «διαφθείρουν» τους νέους, ενώ η αντιπολίτευση επικρίνει την κίνηση ως πρόσχημα για περαιτέρω ψηφιακή καταστολή.

Νορβηγία. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να απαγορεύσει τη χρήση των ΜΚΔ σε παιδιά κάτω των 16 ετών, συντασσόμενη έτσι με περίπου δέκα ακόμη ευρωπαϊκές χώρες που σχεδιάζουν να θεσπίσουν ηλικιακά όρια. Το σχετικο νομοσχέδιο θα κατατεθεί στο κοινοβούλιο πριν από το τέλος του έτους.


Ρωσία. Δύο ρωσικές οργανώσεις της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ ανακοίνωσαν χθες ότι χαρακτηρίστηκαν από ξεχωριστά δικαστήρια ως «εξτρεμιστικές», στο πλαίσιο μιας διευρυνόμενης καταστολής της ομοφυλοφιλικής και τρανς κοινότητας στη χώρα.

Επιστήμη

  • Ο αμερικανικός «ΕΟΦ» (FDA) ενέκρινε γονιδιακή θεραπεία που αντιμετωπίζει μια σπάνια νόσο που προκαλεί κώφωση στα μωρά. Η φαρμακευτική εταιρεία που ανέπτυξε τη θεραπεία, δήλωσε ότι στις ΗΠΑ θα τη χορηγεί δωρεάν. Σημειώνουμε ότι οι γονιδιακές θεραπείες, για την ώρα, παραμένουν πανάκριβες.
  • Οι ερευνητές του University of Iowa Health Care έκαναν μια μοναδική ανακάλυψη. Διαπίστωσαν ότι συγκεκριμένες γενετικές αλληλουχίες ασκούν καθοριστική επίδραση στις γλωσσικές ικανότητες του ανθρώπου. Οι αλληλουχίες αυτές, λοιπόν, εξελίχθηκαν πριν από τον διαχωρισμό των ανθρώπων και των Νεάντερταλ. Αυτό σημαίνει ότι οι Νεάντερταλ ενδέχεται να διέθεταν τη βιολογική ικανότητα για σύνθετη γλώσσα κάτι που μεταθέτει χρονικά προς τα πίσω το χρονοδιάγραμμα εξέλιξης της ομιλίας και βέβαια υποδηλώνει ότι οι Νεάντερταλ, γνωστικά, ήταν πιο κοντά στον άνθρωπο από ό,τι υπέθεταν πολλοί μέχρι σήμερα.
  • Επιστημονική ομάδα στο UCLA κατάφερε να δημιουργήσει έναν από τους πρώτους μοριακούς χάρτες κυτταρικής ανάλυσης που περιγράφουν λεπτομερώς το τρόπο που το σύνδρομο Down μεταβάλλει την ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου πριν από τη γέννηση. Πρόκειται για ένα εργαλείο που επιλύει μακροχρόνιες αντιφάσεις στον κλάδο και δυνητικά μπορεί να θέσει τις βάσεις για μελλοντικές θεραπευτικές στρατηγικές.

Διάστημα
Το Astronio δηλαδή ο αστροφυσικός Παύλος Καστανάς έφτιαξε ένα βίντεο διάρκειας 30’ με τις καλύτερες στιγμές της αποστολής Artemis II στη Σελήνη. Εδώ.

100 χρόνια  Γεννάδειος Βιβλιοθήκη

Χθες, η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη συμπλήρωσε 100 χρόνια λειτουργίας. Στα φοιτητικά χρόνια προσπαθούσαμε να έχουμε καλές επιδόσεις μόνο και μόνο για να εξασφαλίζουμε από  τους καθηγητές συστατικές επιστολές που θα μας επέτρεπαν την πρόσβαση σε αυτό τον παράδεισο. Ονομάστηκε «Γεννάδειος» προς τιμήν του Γεωργίου Γενναδίου (1786-1854), μεγάλου Διδασκάλου του Γένους και πατέρα του ιδρυτή της Βιβλιοθήκης Ιωάννη Γενναδίου, διπλωμάτη, λογίου και λάτρη των βιβλίων.

Οι συλλογές της Βιβλιοθήκης την οποία διαχειρίζεται η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών καλύπτουν θέματα σχετικά με τη γλώσσα, τη λογοτεχνία, τις τέχνες, την ιστορία, την αρχαιολογία και τη φιλοσοφία. Επιπλέον, διαθέτει τα προσωπικά αρχεία γνωστών πολιτικών. Συνολικά, οι συλλογές της ξεπερνούν τους 100.000 τόμους και συνεχίζουν να αυξάνονται. Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο μελέτης της ελληνικής ιστορίας, λογοτεχνίας και τέχνης. Παράλληλα, λειτουργεί ως ερευνητικό κέντρο συμμετέχοντας σε ερευνητικά προγράμματα, καθώς και σε προγράμματα ψηφιοποίησης. Ο ρόλος της στην πολιτιστική ζωή της Αθήνας είναι κομβικός καθώς αποτελεί κοιτίδα πολιτισμού φιλοξενώντας διαλέξεις, σεμινάρια, συναυλίες, εκθέσεις και εκδόσεις.

Για να τιμήσει την επέτειο διοργανώνει έκθεση με τον τίτλο «Γεννάδειος 100. Ένας Αιώνας Έμπνευσης» με 100 εκθέματα που προκαλούν συγκίνηση άχρι δακρύων.

Αύριο, στο πλαίσιο της διοργάνωσης Περίπατος Βιβλίου 2026 στο διάστημα 13.00-14.00 θα γίνει ξενάγηση από την Ειρήνη Σολομωνίδη, επικεφαλής Βιβλιοθηκάριο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης και μία εκ των επιμελητριών της έκθεσης.

Και το αρχείο της ΕΡΤ συμμετέχει στους εορτασμούς με την προβολή του σχετικού επεισοδίου της εκπομπής «Επιλογή», μια παραγωγή του 1978.