Η Μαρία Νέτσικα είναι χημικός-οινολόγος, δημοσιογράφος οίνου και συγγραφέας, και δραστηριοποιείται σε ποικίλους τομείς του οινικού κλάδου. 

Με βαθιά γνώση και πρωτοποριακή προσέγγιση του αντικειμένου «κρασί και γαστρονομία», δημιούργησε την εταιρεία οινικής επικοινωνίας, προβολής και προώθησης Wine Plus, ανάμεσα στις δραστηριότητες της οποίας είναι η διοργάνωση του Χάρτη των Γεύσεων, της σημαντικότερης οινικής εκδήλωσης στη Βόρεια Ελλάδα, η λειτουργία του Wine Club THESSALONIKI’96, μιας από τις μακροβιότερες λέσχες κρασιού στην Ελλάδα, η πραγματοποίηση σεμιναρίων και εξειδικευμένων γευστικών δοκιμών, η παρουσίαση οινοπαραγωγών και αμπελουργικών περιοχών, η διοργάνωση γαστρονομικών δείπνων και οινογαστρονομικών περιηγήσεων κ.ά.

Είναι επίσης μέλος της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιογράφων Οίνου, συνεργάτης σε ποικίλα περιοδικά και websites, μεταξύ των οποίων και το εκπαιδευτικό τμήμα του www.wineplus.gr, ενώ συμμετέχει σε διεθνείς διαγωνισμούς οίνου ως γευσιγνώστρια-κριτής. Έχει συγγράψει τα βιβλία: Ημερολόγιο 2004: Η απόλαυση του κρασιού (2003), Τα μυστικά του κρασιού (2005), Τα κρασιά της Ελλάδας (2006) και Το ημερολόγιο της γεύσης: 2012 (2011), που κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις IANOS.

Γράφει για το FACT για τις νέες τάσεις στο κρασί διεθνώς, διατρέχει το debate για την επίδραση του κρασιού στην υγεία, μας μιλάει για την επιστροφή της αμπελοκαλλιέργειας στην Πομπηία και τέλος μας ξεναγεί στη θρυλική Πόλη της Σοκολάτας.

Την ευχαριστούμε πολύ που συμμετέχει στις επετειακές εκδόσεις για τα δέκα χρόνια του FACT.
Σας προτείνουμε, επίσης, να γραφτείτε στο newsletter του Wine Plus, ειδικά όσοι κατοικείτε στη Βόρεια Ελλάδα και θέλετε να γνωρίσετε το Κρασί και να εντάξετε την κουλτούρα του στην καθημερινότητά σας.

                                                                                                                                                                                                                                                                                             Γράφει η Μαρία Νέτσικα
Εσείς, πόσο κρασί πίνετε;

Ο Ομάρ Καγιάμ σ’ ένα ρουμπαγιάτ γράφει: «… στη σκιά ενός δένδρου ένα βιβλίο με στίχους, μια κανάτα με κρασί, μια φρατζόλα ψωμί και εσύ στο πλάι μου να τραγουδάς στην ερημιά. Η ερημιά έγινε παράδεισος…»

Ήταν τόσο απλά τα πράγματα τότε! Τα βιβλία ήταν λιγοστά, το κρασί δεν είχε ετικέτα, ούτε το ψωμί, και οι άνθρωποι τραγουδούσαν οι ίδιοι για τη διασκέδασή τους.

Σήμερα, πού να αναζητήσουμε αυτόν τον παράδεισο;
Σίγουρα προτιμούμε την ερημιά από το εστιατόριο ή το wine bar; Όσο για το ψωμί, είναι λευκό, μαύρο, σικάλεως, καλαμποκένιο ή μήπως επτάσπορο;
Τα εδέσματα πάλι, γιατί δεν αναφέρονται;

Και φτάνοντας στο κρασί, ποιο να διαλέξουμε;
Λευκό, ερυθρό, ροζέ ή πορτοκαλί;
Ξηρό ή γλυκό;
Αφρώδες ή ήσυχο;
Ελληνικό, γαλλικό, ιταλικό, αμερικανικό ή κάποιο άλλο;

Βρισκόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με μια πληθώρα οινικών προτάσεων που, σαφώς, μας δημιουργεί σύγχυση, αλλά συγχρόνως μας σαγηνεύει. Γιατί ο κόσμος του κρασιού μπορεί να είναι μαγευτικός και σαγηνευτικός. Τόσο μαγευτικός όσο και ο κόσμος της μουσικής, της ποίησης, των τεχνών. Τόσο σαγηνευτικός όσο η εμπειρία του να γνωρίζεις και να συναναστρέφεσαι καινούργιους ανθρώπους.

Κι όμως, σήμερα, μετά από πολλές χιλιετίες ιστορίας, ο κόσμος του κρασιού βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο καμπής.


Τα καλά νέα ήρθαν από το Παρίσι…

Ο αμπελοοινικός κλάδος αναδιαμορφώνεται

Πριν από περίπου έναν χρόνο ο Διεθνής Οργανισμός Αμπέλου και Οίνου (O.I.V.), για να γιορτάσει την 100η επέτειό του πραγματοποίησε ένα καταπληκτικό συνέδριο. Ο γενικός διευθυντής του John Barker άνοιξε την εκδήλωση με την επισκόπηση των δεδομένων του τελευταίου αιώνα, υπογραμμίζοντας τις εξελίξεις στην αμπελουργία, την παραγωγή, την κατανάλωση και το διεθνές εμπόριο οίνου. «Η ιστορία που προκύπτει είναι η ιστορία ενός ανθεκτικού τομέα που έχει προσαρμοστεί και μάλιστα έχει αυξήσει την αξία του παρά τις αλλαγές και τις ανακατατάξεις που αντιμετώπισε», τόνισε ο Barker.

Γιατί η αλήθεια είναι ότι σήμερα ο αμπελοοινικός κλάδος αντιμετωπίζει και πάλι ανακατατάξεις που απαιτούν αναπροσαρμογές.

Οι λόγοι είναι πολλοί, ο πιο σημαντικός -ίσως- το ότι κάθε χρόνο όλο και λιγότεροι άνθρωποι πίνουν κρασί!
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το κρασί είναι μία κατηγορία σε αργή πτώση και ελάχιστες ενδείξεις υπάρχουν ότι αυτό θα αλλάξει σύντομα.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του O.I.V., η παγκόσμια κατανάλωση κρασιού μειώθηκε σε 214 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2024, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1961.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η μεγαλύτερη αγορά κρασιού στον κόσμο σε όγκο, με 33,3 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2024.

Ωστόσο, σε σύγκριση με το 2019, η κατανάλωση στις ΗΠΑ έχει μειωθεί κατά περίπου 2,2 εκατομμύρια εκατόλιτρα.

Αυτή η μείωση, εξήγησε o επικεφαλής του τμήματος Στατιστικής και Ψηφιακού Μετασχηματισμού του Οργανισμού Giorgio Delgrosso, κατά τη διάρκεια παρουσίασης στο πλαίσιο της έκθεσης Wine Paris 2026, δεν είναι μία βραχυπρόθεσμη, post-Covid ανωμαλία, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι.

Η συρρίκνωση αντανακλά μια σειρά προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο κλάδος, από τη συνεχιζόμενη πληθωριστική πίεση και την αλλαγή στάσης των νέων γενεών -καθώς οι νεότεροι καταναλωτές αντιμετωπίζουν το αλκοόλ με μεγαλύτερη αμφιθυμία- έως τον εντεινόμενο ανταγωνισμό από άλλες κατηγορίες ποτών.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, επίσης, οι μεταβολές στα στυλ των κρασιών που καταναλώνουμε, με τη μακροχρόνια κυριαρχία του ερυθρού κρασιού να υποχωρεί.

Το 2000, το ερυθρό αντιπροσώπευε περίπου το 51% της παγκόσμιας κατανάλωσης κρασιού.
Μέχρι το 2024, το μερίδιο αυτό είχε μειωθεί στο 46%.

Στον αντίποδα, το λευκό κρασί έχει ανέλθει στο 44%, από περίπου 40% πριν από δύο δεκαετίες.
Το ροζέ αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το 10% της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Tα αφρώδη κρασιά παραμένουν η πιο ανθεκτική κατηγορία, με παγκόσμια κατανάλωση περίπου 19 εκατομμυρίων εκατόλιτρων και σταθερή ανάπτυξη τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

  • Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Είναι σαφές ότι αυτές οι μεταβολές σηματοδοτούν αλλαγές στις γευστικές προτιμήσεις και στον τρόπο ζωής μας. Κι αν τα νούμερα δείχνουν συρρίκνωση, η ποιοτική ανάλυσή τους αναδεικνύει την εξέλιξη και τους θύλακες ανθεκτικότητας.

Η απαραίτητη στόχευση σε αναπροσαρμογή και στροφή προς εκεί που μετατοπίζεται η ζήτηση ήταν φανερή στη Wine Paris 2026, καθώς η έκθεση που διοργανώθηκε τον Φεβρουάριο έδειξε πώς ο κλάδος αναδιαμορφώνεται ή τουλάχιστον έχει αυτή τη διάθεση.

Δείχνει να κατανοεί την κλίμακα των αναγκαίων διαρθρωτικών αλλαγών και σχεδιάζει ενεργά γύρω από αυτές, προσαρμοζόμενος σε ολόκληρο το φάσμα του, από τα πειράματα στους αμπελώνες, στο πλαίσιο της βιωσιμότητας, στην εξέλιξη των προφίλ των προϊόντων έως τις εντελώς νέες κατηγορίες ποτών (Low & No) και τη διερεύνηση για ευκαιρίες διαφοροποίησης των αγορών.

Όπως λοιπόν μπορείτε να διαβάσετε στο Wine Paris 2026 Showed How The Industry Is Recalibrating, η πιο εντυπωσιακή εξέλιξη δεν είναι μια μεμονωμένη καινοτομία, αλλά μια συλλογική βούληση για προσαρμογή.

Αλκοόλ και υγεία: μία ατελείωτη συζήτηση με αντικρουόμενα στοιχεία και μηνύματα για τη δημόσια υγεία

Στη δημοσίευση The Unfinished Debate on Wine and Other Alcoholic Beverages: Conflicting Evidence, Public Health Messages and the Missing Trial οι συγγραφείς Alvarez Mon MA, Martinez-Gonzalez MA κ.α. εξηγούν ότι η σχέση μεταξύ της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών και της υγείας αποτελεί αντικείμενο μακροχρόνιας συζήτησης, η οποία έχει γίνει πιο αμφιλεγόμενη τα τελευταία χρόνια.

Η μελέτη Global Burden of Disease του 2018 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μηδενική κατανάλωση αλκοόλ ελαχιστοποιεί τους κινδύνους για την υγεία.

Ωστόσο, αυτή η άποψη αναθεωρήθηκε το 2022, υποδηλώνοντας ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να είναι ευεργετική για ορισμένους πληθυσμούς, ιδίως για τους ηλικιωμένους με υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η έκθεση του 2025 του Γενικού Χειρουργού των ΗΠΑ προειδοποιεί για την κατανάλωση αλκοόλ, λόγω των κινδύνων για την ανάπτυξη καρκίνου, ενώ μια άλλη έκθεση υπογράμμισε την ανάγκη για εξατομικευμένες συστάσεις με βάση τα ατομικά προφίλ κινδύνου. Η συνεχιζόμενη επιστημονική συζήτηση απαιτεί πιο αυστηρή έρευνα, ιδίως μεγάλες τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές για να διερευνηθούν διεξοδικά οι επιπτώσεις του αλκοόλ στην υγεία.

Παρατηρητικές μελέτες υποδεικνύουν ότι η μέτρια κατανάλωση κρασιού, ιδίως στο πλαίσιο της μεσογειακής διατροφής, δείχνει μια ισχυρή αντίστροφη σχέση μεταξύ της τήρησης αυτού του διατροφικού προτύπου και της θνησιμότητας από όλες τις αιτίες. Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, ιδίως κρασιού, συνδέεται με μειωμένη θνησιμότητα και καρδιαγγειακά επεισόδια σε διάφορες μελέτες. Παρά τους πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες, η βιολογική πιθανότητα των οφελών του κρασιού για την υγεία, που υποστηρίζεται από βιοδείκτες, προσδίδει αξιοπιστία στα θετικά ευρήματα σχετικά με τη μέτρια κατανάλωση κρασιού ως μέρος της μεσογειακής διατροφής.

Συνολικά, οι συγγραφείς υποστηρίζουν μία ισορροπημένη προσέγγιση στην κατανάλωση αλκοολούχων ποτών που λαμβάνει υπόψη τόσο τα πιθανά οφέλη όσο και τους κινδύνους, τονίζοντας την ανάγκη για εξατομικευμένες οδηγίες που βασίζονται σε ολοκληρωμένη έρευνα.

Η Πομπηία επιστρέφει στην παραγωγή κρασιού για να εξηγήσει στον κόσμο τη σημασία του στον πολιτισμό μας

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του O.I.V., μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το κρασί είναι ο (επανα) καθορισμός της θέσης του στην κοινωνία.

Αυτός είναι και ένας στόχος της πρωτοβουλίας του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας, το οποίο σε συνεργασία με τον όμιλο Tenute Capaldo, δρομολογεί ένα φιλόδοξο έργο αναβίωσης της οινοπαραγωγικής ιστορίας της Ιταλίας μέσω της δημιουργίας ενός πρότυπου βιολογικού αμπελώνα με γηγενείς ποικιλίες ανάμεσα στα ερείπια της ρωμαϊκής πόλης που θάφτηκε από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, την κατασκευή ενός οινοποιείου εντός του πάρκου, ενσωματώνοντας πλήρως τον παραγωγικό κύκλο στον αρχαιολογικό χώρο.

Το εγχείρημα στοχεύει στην ανάδειξη του κρασιού ως αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και εστιάζει στην εκπαίδευση των μελλοντικών γενεών και στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής.

  • Διαβάστε περισσότερα εδώ.

La cité du chocolat

Κλείνοντας τις σημειώσεις για την παρούσα ειδική έκδοση του FACT και πριν ευχαριστήσω την εκδότριά του για την ευγενική και τόσο τιμητική της πρόσκληση, το μάτι μου έπεσε σε μια φωτογραφία από ένα υπέροχο ταξίδι στο βόρειο Côtes du Rhône, οργανωμένο από την Ένωση των Γάλλων Οινολόγων. Μετά από επισκέψεις σε μυθικά οινοποιεία και γευστικές δοκιμές αξιομνημόνευτων ετικετών και εσοδειών, καταλήξαμε σε έναν άλλο ναό, αυτόν της σοκολάτας! Κι αυτή την εμπειρία σας περιγράφω στη συνέχεια.

Το αυτοκίνητο σταμάτησε στον κεντρικό δρόμο της Tain l’Hermitage, μπροστά στο εργοστάσιο παραγωγής της σοκολάτας Valrhona. Το ελαφρύ ανοιξιάτικο αεράκι ταξίδευε το φίνο άρωμα του κακάο κατευθύνοντας τα βήματά μας στην είσοδο της Cité du chocolat.

Ο επισκέψιμος χώρος της διάσημης σοκολατοβιομηχανίας, η οποία λειτουργεί από το 1922 στην κοιλάδα του Ροδανού, άνοιξε τον Οκτώβριο του 2013 για να υποδεχτεί πολλές χιλιάδες επισκεπτών ετησίως, που δείχνουν τεράστιο ενδιαφέρον για να γνωρίσουν την παραγωγής της σοκολάτας. Ίσως προσπαθούν, όπως κι εμείς, να κατανοήσουν το μυστικό της γοητείας της.

Εφοδιασμένοι με το κουτί γευστικής δοκιμής με τις 6 διαφορετικές σοκολάτες για τις διαδραστικές δραστηριότητες ξεκινάμε την ξενάγηση από τη Φάρμα του κακάο. Ένα φιλμ-ταξίδι στις ρίζες της σοκολάτας μάς εξηγεί πώς το terroir, η καλλιέργεια του κακαόδενδρου είδους Theobroma, και οι κατεργασίες των καρπών του είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ανάπτυξη των τελικών αρωμάτων και της γεύσης της σοκολάτας.
Η τεράστια οθόνη αφής μάς ταξιδεύει στις φυτείες κακάο σε ολόκληρη την υφήλιο. Στάση στην Αφρική για την πρώτη διαδραστική γευστική δοκιμή. Ακολουθώντας τις οδηγίες, δοκιμάζουμε το καρέ της Abinao και απαντάμε στις ερωτήσεις. Σωστά! Κυριαρχεί η πικρή γεύση, που υποστηρίζεται από έντονες τανίνες, οι οποίες δίνουν εξαιρετικά μακριά επίγευση.

Συνεχίζουμε στην αίθουσα της Chocolaterie, όπου έχει στηθεί ένα ολόκληρο εργοστάσιο παραγωγής σοκολάτας σε μικρογραφία (πριν αναρωτηθείτε σας πληροφορώ ότι η Cité du chocolat έχει έκταση 2.000 τ.μ.!).
Το καβούρντισμα των σπόρων του κακάο, το σπάσιμο, το χαρμάνιασμα, η κονιορτοποίησή τους και η προσθήκη ζάχαρης, η θέρμανση και η δημιουργία της σοκολατομάζας, η σταθεροποίηση των λιπαρών ουσιών, του επονομαζόμενου βουτύρου του κακάο, η σκλήρυνση, η μεταφορά στα καλούπια, η συσκευασία. Όλα τα στάδια εξηγούνται πλήρως, ορισμένα και μέσω γευστικής δοκιμής.
Ήρθε η ώρα να δοκιμάσουμε το καρέ της Tainori, επίσης πικρής με καθαρά φρουτώδη, ωστόσο, χαρακτήρα.

Επόμενη στάση, στο Carré des sens, ένα πραγματικό studio των αισθήσεων με διασκεδαστικά τεστ οσμής, γεύσης, αλλά και αφής, ακοής…

Δοκιμάζουμε τo καρέ της υπέροχης σκούρης Guanaja πριν προχωρήσουμε στο Comptoir des recettes για να αποκρυπτογραφήσουμε τη συνταγή της σοκολάτας γάλακτος Jivara, της λευκής Ivoire και της ξανθής Dulcey!

Η Valrhona θεωρείται κορυφαία σοκολάτα από το σύνολο των επαγγελματιών της γεύσης, συνεπώς, η επισκέψιμη πολιτεία της, δεν θα μπορούσε να μην έχει έναν χώρο αφιερωμένο σ’ αυτούς. Στο Labo des chefs, λοιπόν, εξασκούμε -ψηφιακά- τις δεξιότητές μας στην παρασκευή και το στόλισμα των σοκολατένιων πειρασμών.

Δυστυχώς, όλα τα ωραία στη ζωή, κάποια στιγμή τελειώνουν! Αποχωρούμε, μετά από μια τελευταία στάση στη boutique, όπου πωλούνται 400(!) διαφορετικά σοκολατένια προϊόντα. Βγαίνοντας, πέφτουμε πάνω σε μια τάξη δημοτικού που ετοιμάζεται να… ορμήσει. Ναι, υπάρχει ειδική διαδρομή με γευστικές δοκιμές που απευθύνονται σε παιδιά (στη γαλλική και την αγγλική γλώσσα).

  • La cité du chocolat -Valrhona,12,avenue du President Franklin Roosevelt, Taint l’Hermitage.
    www.citeduchocolat.com