Η Αστερία Σταματάκη είναι πτυχιούχος διαιτολόγος – διατροφολόγος και ασκεί το επάγγελμα του διαιτολόγου από το 2001.
Είναι υποψήφια διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με θέμα διατριβής τη χειρουργική της παχυσαρκίας. Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης στον τομέα της «Κλινικής Διατροφής» του τμήματος επιστήμης Διαιτολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Έχει εκπαιδευτεί στο King’s  College London (2017- 2018) πάνω  στη δίαιτα FODMAP που εφαρμόζεται σε ασθενείς με Σύνδρομο Ευερέθιστου εντέρου.Από τον Ιούνιο του 2022,  είναι αναπληρώτρια leader  στο European Specialist Dietetic Networks (ESDN) στην επιτροπή για τη Γαστρεντερολογία  στον οργανισμό  EFAD ( European Federation of the Associations of Dietitians ) .Έχει υπάρξει διαιτολόγος στην Εθνική Ομάδα μπάσκετ με αγωνιστικό αμαξίδιο.

Λατρεύει το ραδιόφωνο και τα podcasts!

Επιμέλεια: Αστερία Σταματάκη

Υπήρχε μια διαφήμιση με ένα πετυχημένο slogan: «Παντού υπάρχει ένας μύθος». Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλος «χώρος», άλλη επιστήμη για την ακρίβεια που οι παρερμηνείες και οι μύθοι να είναι τόσοι πολλοί όσοι στην επιστήμη της Διατροφής .
Στις μέρες μας,  η λαχτάρα για  ευζωία και  μακροβιότητα είναι πολύ μεγάλη κι όλοι ψάχνουν, εναγωνίως, για υπερτροφές, αποτελεσματικά διατροφικά πλάνα, ενισχυτικά συμπληρώματα και  ο,τιδήποτε άλλο μπορεί να συμβάλλει σε μια ποιοτικότερη ζωή.
Όλη αυτή λαχτάρα οδηγεί στη δημιουργία τάσεων που κυριαρχούν και ακολουθούνται ευλαβικά μέχρι να  παρουσιαστεί… η νέα τάση.
Τάσεις που κατασκευάζονται απ’ τα ΜΜΕ, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και τους περίφημους Influencers.
Tάσεις που έχουν επιστημονική βάση κι άλλες που δε βασίζονται πουθενά -ίσως μόνο σε κάποιες μικρές μελέτες σε κυτταρικές σειρές ή σε πειραματόζωα …
Κι επειδή όλοι θέλουν να μιλούν για τη διατροφή, ας διατρέξουμε τα τρέχοντα… αγαπημένα θέματα συζήτησης.


Η ΝΕΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ

Μόλις τον προηγούμενο μήνα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξέδωσε τις νέες Διατροφικές Οδηγίες για τους Αμερικανούς για την περίοδο 2025-2030 και ήρθαν κυριολεκτικά τα πάνω- κάτω. Η γνωστή πυραμίδα που ξέραμε άλλαξε κατεύθυνση. 

Οι νέες οδηγίες εστιάζουν στην αναγκαιότητα στροφής σε «πραγματική» τροφή, στον περιορισμό των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και των τροφών που είναι πλούσια σε προστιθέμενα σάκχαρα, κορεσμένα λιπαρά οξέα και νάτριο.
Οι νέες συστάσεις που μπορείτε να τις διαβάσετε εδώ έχουν αρκετά θετικά στοιχεία, αλλά εγείρουν και διάφορους προβληματισμούς ειδικά όσον αφορά το  αλκοόλ ,την πρωτεΐνη, τις φυτικές ίνες – ακόμη και για τη βιωσιμότητα.

  • Μια σύνοψη εδώ και ρεπορτάζ στον Guardian.

Όμως, μια ανάλυση των νέων οδηγιών δημοσίευσε και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ανθολογώ τα σημαντικότερα σημεία της:

Τι αλλάζει και γιατί μας αφορά;
Ενώ οι νέες οδηγίες σωστά στοχεύουν στη μείωση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και της ζάχαρης, υπάρχουν σημεία που προκαλούν έντονο σκεπτικισμό, υπογραμμίζει το ΓΠΑ:

  1. Η «Επιστροφή» του Κόκκινου Κρέατος: Παρατηρείται μια απροσδόκητη έμφαση στο κρέας και τα πλήρη λιπαρά, γεγονός που έρχεται σε σύγκρουση με την ανάγκη για μείωση των κορεσμένων λιπαρών.
  2. Πρωτεΐνη vs Φυτικές Ίνες: Η υπερβολική έμφαση στην πρωτεΐνη φαίνεται να «εκτοπίζει» τους απαραίτητους σύνθετους υδατάνθρακες και τις φυτικές ίνες.
  3. Περιβαλλοντική Σιωπή: Σε μια εποχή κλιματικής κρίσης, οι νέες οδηγίες φαίνεται να αγνοούν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της Κτηνοτροφίας.

Τι κρατάμε για το πιάτο μας;

  1. Λιγότερη επεξεργασία: Επιλέγουμε τρόφιμα στην αρχική τους μορφή.
  2. Μέτρο στο κρέας: Παραμένουμε πιστοί στα όσπρια, τα λαχανικά και το ελαιόλαδο.
  3. Κριτική σκέψη: Δεν υιοθετούμε κάθε νέα διατροφική τάση χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη την τοπική μας παράδοση και το κλίμα.

Η άποψη του ΓΠΑ μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: Η τυφλή υιοθέτηση αυτών των προτύπων στην Ελλάδα θα ήταν λάθος. Το Μεσογειακό Μοντέλο παραμένει ο «χρυσός κανόνας» για την υγεία μας.


ΕΝΕΣΙΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΑΔΥΝΑΤΙΣΜΑΤΟΣ

Είναι ίσως το πιο «hot» θέμα συζήτησης.  Η παχυσαρκία είναι ένα χρόνιο νόσημα και είναι γεγονός πως η διαχείριση του είναι πολύ δύσκολη. Όσο περισσότερα όπλα διαθέτουμε για τη  διαχείριση της παχυσαρκίας, τόσο πιο δυνατοί αισθανόμαστε.


Τι πρέπει να ξέρουμε:

 Όλες οι μελέτες δείχνουν πως τα νέα ενέσιμα φάρμακα είναι πολύ αποτελεσματικά στην απώλεια βάρους.
Τα συγκεκριμένα φάρμακα αδυνατίσματος (GLP1 αγωνιστές) επιδρούν  στον γαστρεντερικό σωλήνα και καθυστερούν την  κένωση του στομάχου,  με αποτέλεσμα να επέρχεται  γρηγορότερα ο  κορεσμός. (Nature)
Επίσης, επιδρούν στο κεντρικό νευρικό σύστημα και φαίνεται να  επηρεάζουν  τα κέντρα που ρυθμίζουν την όρεξη και τον κορεσμό.
Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως όταν λαμβάνουμε οποιοδήποτε φάρμακο θα πρέπει να γίνεται μετά από σύσταση του θεράποντος ιατρού και να υπάρχουν τακτικά follow ups τόσο για την αποτελεσματικότητα της αγωγής αλλά και για τυχόν παρενέργειες.

 Προσοχή θα πρέπει να δοθεί και στο γεγονός ότι οι μελέτες δείχνουν πως κατά την απώλεια βάρους, χάνεται και σημαντικό ποσοστό μυϊκής μάζας.
Για καλύτερα αποτελέσματα και τη διατήρηση τους, η  λήψη της αγωγής θα πρέπει να γίνεται σε συνδυασμό με διατροφική υποστήριξη και αύξηση της φυσικής δραστηριότητας.

Τέλος, αρκετές είναι οι μελέτες που δείχνουν πως μετά τη διακοπή του φαρμάκου, τα κιλά επανέρχονται.  (BBC Science Focus, Guardian)

Ποιος είπε πως για τη διαχείριση και τη συντήρηση βάρους αρκεί μόνο η μείωση των θερμίδων; (Endocrinology Advisor.)

CARNIVORE DIET ή Δίαιτα των Σαρκοφάγων

Τα τελευταία δύο χρόνια, η συγκεκριμένη δίαιτα μονοπωλεί το ενδιαφέρον των ΜΚΔ αλλά και εκείνων που αγαπούν τις δίαιτες (…κι αυτών που αγαπούν να τις μισούν…).

Η «Δίαιτα των Σαρκοφάγων» περιλαμβάνει την κατανάλωση μόνο ζωικών προϊόντων όπως το κρέας,τα αυγά,το βούτυρο, ενώ απαγορεύονται όλα τα φυτικά τρόφιμα.

Οι φανατικοί υποστηρικτές της υποστηρίζουν πως είναι ιδανική για το ανθρώπινο είδος, καθώς αυτό το μοντέλο διατροφής ακολουθούσαν οι πρόγονοι μας.
Η βασική υπόσχεση της δίαιτας αυτής δεν περιορίζεται στην απώλεια βάρους αλλά και στη ρύθμιση των επιπέδων της γλυκόζης ακόμη και ρύθμιση διαφόρων αυτοάνοσων νοσημάτων.
Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, το συγκεκριμένο διατροφικό σχήμα είναι ένα πολύ περιοριστικό και στερεί πολύτιμα θρεπτικά συστατικά από τον ανθρώπινο οργανισμό αλλά και τροφή (πρεβιοτικά) απ’ το πολύτιμο μικροβίωμα μας.

Το σύνολο των μελετών που έχουμε αυτή τη στιγμή διαθέσιμες, δείχνουν πως η carnivore diet ίσως έχει κάποια μικρά μακροχρόνια οφέλη, αλλά εγκυμονεί κινδύνους αναφορικά με την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων και διατροφικών ελλείψεων.

Διαβάστε περισσότερα εδώ και εδώ.


ΜΙΚΡΟΒΙΩΜΑ, ΕΣΥ, ΣΟΥΠΕΡ ΣΤΑΡ…

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός πως το μικροβίωμα είναι ο superstar της εποχής! Δεν υπάρχει ιατρικό  ή διαιτολογικό συνέδριο που να μη γίνεται ιδιαίτερη μνεία για το μικροβίωμα και το ρόλο που παίζει στον ανθρώπινο οργανισμό και τις λειτουργίες του!

 Αυτός ο αόρατος πληθυσμός μικροβίων παίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στη σωματική μας υγεία αλλά επηρεάζει και τη ψυχική. Τα τελευταία χρόνια συζητείται έντονα ακόμη και για το ρόλο θα μπορούσε  να  παίξει στην αντικαρκινική θεραπεία. (Nature).

Ένα εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι τα 2/3 του εντερικού μικροβιώματος είναι τόσο μοναδικά για κάθε άνθρωπο όπως είναι τα δακτυλικά του αποτυπώματα. (Stanford Medicine)

Αυτό είναι που κάνει και δύσκολη τη μελέτη του ανθρώπινου μικροβιώματος καθώς και το  να ορίσουμε και ποια μικροβιακή χλωρίδα θεωρείται ότι είναι η «σωστή» .  

Πολλοί είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν τη σύσταση του μικροβιώματος. Κάποιους που δε μπορούμε να τους αλλάξουμε. Όμως σε άλλους παράγοντες έχουμε έλεγχο και μπορούμε να τους τροποποιήσουμε. Ποιοι είναι αυτή; Μα φυσικά η Διατροφή μας!
Θα είναι και θέμα διεθνούς συνεδρίου που διοργανώνεται τον Μάρτιο, στην Πορτογαλία. Δείτε τα σχετικά με τη Διατροφή, εδώ.

Ξαναδείτε, λοιπόν, τις συνταγές για το ξινολάχανο που σας πρότεινε ο καθ.Αναστάσης Περράκης στο «Γράμμα από την Ολλανδία» και μπείτε στην κουζίνα!